Αιγόσθενα - Ιστορικά

Τα Αιγόσθενα ήταν σημαντικό λιμάνι και οχυρό στον Κορινθιακό κόλπο, στα βόρεια σύνορα της Μεγαρίδας. Η καίρια θέση του στο δρόμο που από τη θάλασσα οδηγούσε στην Αθήνα, αλλά και η εγγύτητά του στη σημαντικότερη τότε δίοδο από τη Βοιωτία προς την Αττική και την Κορινθία οδήγησε τους Αθηναίους στην οχύρωση της ακρόπολης αλλά και του υπόλοιπου οικισμού κατά τον 4ο αι. π.Χ. Για λίγες δεκαετίες προς το τέλος του 2ου αι. π.Χ. ήταν στην κατοχή των του Κοινού των Βοιωτών και ανεξάρτητο μέλος της Αχαϊκής Συμπολιτείας από το 192 π.Χ. ως τη ρωμαϊκή κατάκτηση.

Τα Αιγόσθενα ήταν το κέντρο της λατρείας του μάντη και θεραπευτή ήρωα Μελάμποδα και χάρη στο σχετικό ιερό τα αναφέρει και ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας. Στην ετήσια γιορτή του ιερού τελούνταν αγώνες. Στα παλαιοχριστιανικά χρόνια ο οικισμός πρέπει να είχε μια σχετική άνθηση, αν κρίνει κανείς από τα θεμέλια της βασιλικής που απέμειναν. Κατά την Τουρκοκρατία η περιοχή ήταν σχεδόν τελείως έρημη κι έτσι το οχυρό διατηρείται σε πολύ καλή (σε σχέση με την αρχαιότητά του) κατάσταση καθώς τα υλικά του δε χρησιμοποιήθηκαν για το χτίσιμο κάποιου νεώτερου οικισμού.